Sprawdź, czy jesteś zakupoholikiem… czyli jak kupować, aby się nie zrujnować

Zakupy są dla Ciebie skutecznym sposobem na poprawę samopoczucia? A może spędzasz wolny czas na kupowaniu w centrach handlowych, zaniedbując domowe obowiązki i nadwyrężając domowy budżet? To mogą być znaki, że cierpisz na zakupoholizm. Uzależnienie od wydawania pieniędzy i przymus nabywania zbędnych przedmiotów jest zjawiskiem często spotykanym. Według badań Verto Analytics[1], „chorych” na kompulsywne kupowanie jest nawet 20 proc. społeczeństwa, ale niektóre złe nawyki czy chwile słabości spotykają prawie każdego z nas. Robienie zakupów, nawet częste, nie stanowi problemu, póki nasze finanse są bezpieczne. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku, kiedy zakupoholizm zmusza nas do zaciągnięcia kredytu czy pożyczki. Dowodem na to jest, chociażby liczba aktywnych kart kredytowych Polaków, która na koniec czerwca br. wyniosła 5,856 mln, a wartość kredytów zaciągniętych dzięki nim to aż 14,165 mld zł, czyli od ostatnio analizowanego okresu wzrosła o 389 mln zł. Niespłacane na czas i powiększające się zadłużenie to gotowy przepis na uruchomienie spirali długów.
Sprawdź, czy jesteś zakupoholikiem… czyli jak kupować, aby się nie zrujnować

Zakupoholizm – co to takiego?

Zakupy są nieodłącznym elementem naszego życia i na pewno nie każdy, kto często kupuje i wydaje dużo pieniędzy w sklepach, jest zakupoholikiem. Większość z nas racjonalnie planuje wydatki, układa budżet domowy czy omawia potrzeby z bliskim. Zakupoholizm pojawia się wtedy, kiedy nie potrafimy kontrolować naszych zakupów oraz odczuwamy nieustanną potrzebę wydawania pieniędzy na cokolwiek. Staje się to naszym lekarstwem na nudę, stres czy niską samoocenę. Nie pomaga to, że codziennie jesteśmy „zmuszani” do oglądania ogromnej ilości reklam, kuszeni wyprzedażami, promocjami oraz programami lojalnościowymi. – Zakupoholizm ma także „sprzymierzeńca” w postaci kart płatniczych, które skutecznie wypierają gotówkę. Nie widząc wydawanych pieniędzy, często nie mamy wyrzutów sumienia, że coś kupujemy. Problem nasiliły karty kredytowe – przez to, że są one dostępne od ręki dla każdego, przyczyniły się do zadłużenia niemałej grupy. Płacąc kartą kredytową, czyli kupując na kredyt, nasza potrzeba nieustannego nabywania zostaje szybko zaspokojona, a płatnością się nie przejmujemy, bo ta została w końcu wygodnie „odroczona” – komentuje Aneta Jastrzębska, ekspert Intrum. Niestety, konsekwencje beztroskiego wydawania pieniędzy pojawiają się w najmniej odpowiednim momencie i często jesteśmy zaskoczeni, otrzymując od banku informację o konieczności spłaty zadłużenia. Niestety, wielu osób to nie powstrzymuje przed ciągłym kupowaniem.

Dlaczego kupujemy bez opamiętania? 

Przyczyny kompulsywnego kupowania dla każdego uzależnionego są inne, ale bardzo często mają podłoże psychiczne. Zakupoholizm może być reakcją na negatywne wydarzenia lub stres. Jest również często związany z naszą niską samooceną i chęcią poprawienia swojego nastroju poprzez zakup nowych ubrań czy kosmetyków. Uzależnieni od wydawania pieniędzy, gdy czują złość lub smutek, poszukują pocieszenia – niektórzy kupują cały rok, a ich nałóg dotyczy konkretnego typu produktów: kosmetyków, gadżetów, ubrań czy sprzętów kuchennych. Zdarza się, że potrzeba kupowania pojawia się okresowo: w czasie świątecznych wyprzedaży lub zaraz po wypłacie. Czasem zakupoholikowi wystarczy zakup czegokolwiek – po powrocie do domu i tak rzecz wyląduje na dnie szafy i nie zostanie nigdy użyta, ponieważ liczy się jedynie moment zakupu. Według specjalistów, problem ten dotyczy głównie kobiet, ale możliwe jest, że to one częściej się do tego przyznają, a zakupoholizm występuje w podobnym stopniu u obu płci. Co ciekawe, status materialny nie ma tutaj żadnego znaczenia, a kompulsywne kupowanie lub tzw. window shopping, czyli robienie zakupów przez sklepowe witryny, zauważa się już u nastolatków. Rachunkami za ich lekkomyślne wydatki zostają obciążeni rodzice, a nierozsądne zakupy odbiją się negatywnie na budżecie całej rodziny.

Czy masz coś z zakupoholika?

Nałogowe zakupy mogą prowadzić do poważniejszych kłopotów finansowych, ale mogą również przyczynić się do rozpadu związku czy powstania rodzinnych sprzeczek. Dlatego ważne jest, aby rozpoznać u siebie pierwsze objawy zakupoholizmu, odpowiadając na kilka pytań:

  1. Zastanów się, w jakim nastroju robisz zakupy. Czy jesteś smutny/a? Być może, wydawanie pieniędzy jest dla Ciebie sposobem na poprawę samopoczucia, redukcję lęku czy radzenie sobie
    z codziennością.
  2. Pomyśl, ile czasu spędzasz w centrach handlowych lub buszując po stronach sklepów internetowych. Czy nie zaniedbujesz przez to swoich obowiązków i rodziny?
  3. Czy zdarzają Ci się obsesyjne myśli o kolejnych zakupach?
  4. Czy odczuwasz euforię robiąc zakupy, a po ich dokonaniu poczucie winy i wstydu?
  5. Czy zdarza Ci się kłamać na temat tego, ile wydałeś/aś pieniędzy na zakupy i ukrywać je potem przed otoczeniem?
  6. Czy kłócisz się z bliskimi, w związku ze swoimi wydatkami?
  7. Czy zaciągnąłeś/aś pożyczkę lub kredyt na zakupy, które były zbędne i nieplanowane?

Jeżeli na co najmniej dwa pytania odpowiedziałeś/aś twierdząco, to znak, że należy wprowadzić zmiany w Twoim podejściu do robienia zakupów, aby uniknąć poważniejszych konsekwencji związanych z zakupoholizmem. Ta przypadłość, mimo iż nie jest tak piętnowana społecznie jak inne uzależnienia, np. alkoholizm, hazard czy uzależnienie od narkotyków, to jednak jej skutki mogą być tak samo druzgocące, nie tylko dla portfela, ale i dla całej rodziny „chorującego”.   

Jak sobie radzić z nałogowym kupowaniem?

– Kiedy zakupoholik wyda wszystkie bieżące środki, na ratunek przychodzą mu karty kredytowe i pożyczki. To doskonałe źródło finansowania dla tych, którzy podczas jednej wizyty w centrum handlowym potrafią wydać całą wypłatę. Limit na karcie kredytowej może być uruchomiony „od ręki”, a pożyczkę w parabanku otrzymamy nawet w 15 minut. W korzystaniu z tych produktów nie ma nic złego, ale kupującemu nałogowo trudno jest spłacić zadłużenie, kiedy kolejne wypłaty przeznacza na zakupy. Wtedy pojawiają się problemy z płynnością finansową i terminowym płaceniem rachunków oraz regulowaniem innych, stałych należności. W takiej sytuacji, dłużnik może spotkać na swojej drodze eksperta z firmy windykacyjnej, a w skrajnych przypadkach zakupoholizm może nawet doprowadzić do wizyty komornika. Takie osoby będą chciały pomóc nam wyjść z kłopotów finansowych, ale nie warto w ogóle do nich doprowadzać – wyjaśnia Aneta Jastrzębska, ekspert Intrum. Jak pokazują dane, Polacy niestety zadłużają się coraz bardziej.  Według InfoMonitor oraz BIK, suma niespłaconych w terminie rachunków, alimentów, kredytów i pożyczek Polaków wyniosła pod koniec III kw. tego roku aż ponad 73 mld zł, czyli w trzy miesiące w naszym kraju przybyło prawie 2,4 mld zł zaległości i ponad 33 tys. niesolidnych dłużników. Aby nie dopuścić do rozwoju takich wydarzeń, jak podpowiada Aneta Jastrzębska, warto wprowadzić w życie kilka nawyków, które pomogą kontrolować wydatki, nie tylko zakupoholikom.

  1. Zawsze sporządzaj listę zakupów – pomoże Ci w kupieniu najpotrzebniejszych rzeczy, bez nabywania zbędnych produktów.
  2. Płać za zakupy gotówką – dzięki temu zobaczysz, ile pieniędzy naprawdę „ucieka” z Twojego portfela.
  3. Unikaj kupowania rzeczy przez Internet. Online łatwiej jest „zaszaleć” i przesadzić z wydatkami.
  4. Nie rób zakupów pod wpływem impulsu, np. w nocy czy będąc głodnym – w takim stanie rzadko myślimy racjonalnie.
  5. Unikaj obniżek i wyprzedaży, bo podczas nich kupujemy więcej niż planowaliśmy. Jeśli już zdecydujesz się pójść do centrum handlowego, przeznacz na zakupy tylko z góry ustaloną sumę pieniędzy.

2018-12-06 11:51
Najnowsze wiadomości z Najnowsze Wiadomosci
wczoraj 11:50 Co druga wiadomość e-mail to SPAM
wczoraj 11:44 Smak, jakość i wygoda – tego nam trzeba na Święta!
wczoraj 11:42 Mieszkanie dla singla: nowoczesność w duchu industrialu
wczoraj 11:36 Przed nami świąteczne podróże! Policja radzi, jak bezpiecznie podróżować z dzieckiem.
wczoraj 11:34 Świąteczny benefit dla zwierząt już w sobotę w Warszawie
wczoraj 10:09 Raport: Cztery osobowości pracowników i jeden rynek pracy
2018-12-12 15:33 Chroniczne zmęczenie – nie ignoruj go! To może być objaw choroby!
2018-12-12 15:31 Rossmann w The Warsaw HUB
2018-12-12 15:29 Rusza świąteczna zbiórka dla Powstańców Warszawskich. Finał 15.12.2018 na stadionie Legii Warszawa
2018-12-12 15:27 Warszawskie Forum Samorządowe chce zapewnienia infrastruktury parkingowej dla jednośladów
2018-12-12 07:58 Szybka, precyzyjna i inteligentna - suszarka do włosów Dyson Supersonic™
2018-12-12 07:51 Rekordowa liczba przedszkolaków z całej Polski uczy się jak dbać o naturę
2018-12-11 10:45 Zadbaj o dobre samopoczucie rodziny nie tylko od święta
2018-12-11 10:44 Marriott wycofuje jajka „trójki” na całym świecie
2018-12-11 10:29 Okulary korekcyjne kupujemy u optyka-rzemieślnika, przeciwsłoneczne w supermarkecie. Wyniki najnowszego raportu
2018-12-10 12:03 Przepisy na świąteczne potrawy, które oczarują twoich bliskich
2018-12-10 11:57 5 powodów, dla których warto zaszczepić dziecko przeciwko meningokokom
2018-12-10 11:51 Zima na placu Europejskim: lodowisko, świąteczna iluminacja i wiele nowych atrakcji
2018-12-07 08:36 Chanel rezygnuje z futer i egzotycznych skór
2018-12-07 08:32 The Warsaw HUB najlepszym komercyjnym wysokościowcem w Europie
Najnowsze wiadomości z Polska
dzisiaj 05:42 "Odkrywca": Głębia Jeziora Tajemnic
dzisiaj 03:31 Juraszek wyeliminował obrońcę tytułu i powalczy o medal MŚ. Do półfinału awansowała Tchórz
dzisiaj 03:31 Iga Świątek na zgrupowaniu w Alicante. Supertrening mistrzyni Wimbledonu. Jest szybka jak rewolwerowiec!
dzisiaj 02:57 Wybiórcza pamięć
dzisiaj 02:57 Pokażmy, że nam zależy
dzisiaj 01:23 Kwestia irlandzkiej granicy. UE-27: Mechanizm awaryjny ma być tymczasowy
dzisiaj 01:23 Szczyt UE: Porozumienie ws. wieloletniego budżetu jesienią 2019 roku
dzisiaj 00:14 Święta groźne dla zdrowia. Nie chodzi wcale o jedzenie
dzisiaj 00:14 19 grudnia informacje ws. przygotowań do scenariusza braku porozumienia z Wielką Brytanią
dzisiaj 00:12 Obniżona bonifikata w sprawie użytkowania wieczystego. PiS zarzuca KO oszustwo
dzisiaj 00:12 Polska "wyróżniona” przez ekologów. Otrzymaliśmy anty-nagrodę
dzisiaj 00:12 Znaleziono pociski z czasów II wojny światowej. W sobotę ewakuacja 6 tysięcy ludzi
dzisiaj 00:12 Zaginął 17-latek z Lublińca. Policja prosi o pomoc
dzisiaj 00:12 Zamachowiec ze Strasburga bojownikiem Państwa Islamskiego
dzisiaj 00:04 Makabryczne odkrycie w Opolskiem. Ciał dzieci może być więcej
dzisiaj 23:30 Hojnisz 5. Policja w akcji
dzisiaj 23:30 Sztafeta Różańcowa
dzisiaj 23:30 Recepta na rozpad Unii
dzisiaj 23:02 Pociski artyleryjskie w Morągu. W sobotę ewakuacja mieszkańców
dzisiaj 23:02 ​Irlandia: Obecny projekt umowy ws. brexitu jedynym możliwym
dzisiaj 23:02 ​Mali: Dżihadyści na motocyklach zabili co najmniej 42 osoby
dzisiaj 23:00 Putin zgodził się, by stolicą Dalekiego Wschodu był Władywostok
dzisiaj 23:00 Zablokowana autostrada A2. Zderzyły się cztery samochody
wczoraj 22:58 Kiedyś tenisowy, teraz regeneracyjny. Agnieszka Radwańska odpoczywa w Dubaju
wczoraj 22:58 Grudziądz zorganizuje turniej mistrzostw Europy. To dopiero początek?
wczoraj 22:58 Arsenal i Sporting przypieczętowały awanse. Kolejny mecz Rzeźniczaka w europejskich pucharach
wczoraj 22:58 Świerczok trafił w Lidze Europy! Dwóch Polaków zadebiutowało w Bayerze Leverkusen
wczoraj 22:58 Wielkie emocje w grupie F. Olympiakos eliminuje Milan dzięki lepszemu stosunkowi bramkowemu, historyczny remis Dudelange
wczoraj 22:53 Lech Wałęsa do Jarosława Kaczyńskiego: wyspałeś się?
wczoraj 22:52 Policja "zneutralizowała" sprawcę zamachu w Strasburgu
wczoraj 22:52 Portugalia i Hiszpania dołączą do protestów "żółtych kamizelek"?
wczoraj 22:52 Obama nie chciał teczki Wałęsy? Żona Kiszczaka ujawnia swoją wersję
wczoraj 22:21 „Co dziś na obiad?” w Krakowie
wczoraj 22:21 Paszportowa zmiana
wczoraj 22:02 Policja zastrzeliła podejrzanego o atak w Strasburgu
wczoraj 22:01 Liga Europy: zacięta walka o ostatnie miejsca w 1/16 finału. Chelsea traci punkty
wczoraj 21:54 Izraelscy żołnierze zastrzeleni na okupowanym terenie. ​Netanjahu grozi
wczoraj 21:54 ​Mazurek: Platforma broni przywilejów zbrodniarzy PRL-owskich służb
wczoraj 21:54 Wielkopolskie: Areszt dla dyrektora i członka zarządu Solarisa
wczoraj 21:54 Rok premiera Morawieckiego
wczoraj 21:54 Policja zastrzeliła sprawcę strzelaniny w Strasburgu
wczoraj 21:52 Napastnik ze Strasburga zastrzelony przez policję
wczoraj 21:52 Areszt dla dyrektora i członka zarządu spółki Solaris. Grozi im 10 lat więzienia
wczoraj 21:49 Ignaczak: Oddajcie swój głos na siatkarzy! Niech w końcu przedstawiciel siatkówki triumfuje w Plebiscycie
wczoraj 21:49 Gębicz: Niedługo sytuacja klimatyczna stanie się krytyczna. A zawodowi tenisiści po prostu wyginą
wczoraj 20:56 Tomasz Gollob potrzebuje wsparcia. Akcja pod hasłem "Gramy dla Tomka” jednoczy całą sportową Polskę
wczoraj 20:56 Formuła 1: Sebastian Vettel jedzie pod prąd w sprawie Kubicy. "Mam mieszane uczucia"
wczoraj 20:55 Prezydent podpisał ustawę górniczą - do 2023 r. możliwa będzie pomoc publiczna na restrukturyzację
wczoraj 20:55 Co czeka polską gospodarkę w 2019 r.?
wczoraj 20:48 ​Francja: Piąta osoba zatrzymana w związku z atakiem w Strasburgu
Oglądać wiadomości z Polski na Facebook