Sprawdź, czy jesteś zakupoholikiem… czyli jak kupować, aby się nie zrujnować

Zakupy są dla Ciebie skutecznym sposobem na poprawę samopoczucia? A może spędzasz wolny czas na kupowaniu w centrach handlowych, zaniedbując domowe obowiązki i nadwyrężając domowy budżet? To mogą być znaki, że cierpisz na zakupoholizm. Uzależnienie od wydawania pieniędzy i przymus nabywania zbędnych przedmiotów jest zjawiskiem często spotykanym. Według badań Verto Analytics[1], „chorych” na kompulsywne kupowanie jest nawet 20 proc. społeczeństwa, ale niektóre złe nawyki czy chwile słabości spotykają prawie każdego z nas. Robienie zakupów, nawet częste, nie stanowi problemu, póki nasze finanse są bezpieczne. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku, kiedy zakupoholizm zmusza nas do zaciągnięcia kredytu czy pożyczki. Dowodem na to jest, chociażby liczba aktywnych kart kredytowych Polaków, która na koniec czerwca br. wyniosła 5,856 mln, a wartość kredytów zaciągniętych dzięki nim to aż 14,165 mld zł, czyli od ostatnio analizowanego okresu wzrosła o 389 mln zł. Niespłacane na czas i powiększające się zadłużenie to gotowy przepis na uruchomienie spirali długów.
Sprawdź, czy jesteś zakupoholikiem… czyli jak kupować, aby się nie zrujnować

Zakupoholizm – co to takiego?

Zakupy są nieodłącznym elementem naszego życia i na pewno nie każdy, kto często kupuje i wydaje dużo pieniędzy w sklepach, jest zakupoholikiem. Większość z nas racjonalnie planuje wydatki, układa budżet domowy czy omawia potrzeby z bliskim. Zakupoholizm pojawia się wtedy, kiedy nie potrafimy kontrolować naszych zakupów oraz odczuwamy nieustanną potrzebę wydawania pieniędzy na cokolwiek. Staje się to naszym lekarstwem na nudę, stres czy niską samoocenę. Nie pomaga to, że codziennie jesteśmy „zmuszani” do oglądania ogromnej ilości reklam, kuszeni wyprzedażami, promocjami oraz programami lojalnościowymi. – Zakupoholizm ma także „sprzymierzeńca” w postaci kart płatniczych, które skutecznie wypierają gotówkę. Nie widząc wydawanych pieniędzy, często nie mamy wyrzutów sumienia, że coś kupujemy. Problem nasiliły karty kredytowe – przez to, że są one dostępne od ręki dla każdego, przyczyniły się do zadłużenia niemałej grupy. Płacąc kartą kredytową, czyli kupując na kredyt, nasza potrzeba nieustannego nabywania zostaje szybko zaspokojona, a płatnością się nie przejmujemy, bo ta została w końcu wygodnie „odroczona” – komentuje Aneta Jastrzębska, ekspert Intrum. Niestety, konsekwencje beztroskiego wydawania pieniędzy pojawiają się w najmniej odpowiednim momencie i często jesteśmy zaskoczeni, otrzymując od banku informację o konieczności spłaty zadłużenia. Niestety, wielu osób to nie powstrzymuje przed ciągłym kupowaniem.

Dlaczego kupujemy bez opamiętania? 

Przyczyny kompulsywnego kupowania dla każdego uzależnionego są inne, ale bardzo często mają podłoże psychiczne. Zakupoholizm może być reakcją na negatywne wydarzenia lub stres. Jest również często związany z naszą niską samooceną i chęcią poprawienia swojego nastroju poprzez zakup nowych ubrań czy kosmetyków. Uzależnieni od wydawania pieniędzy, gdy czują złość lub smutek, poszukują pocieszenia – niektórzy kupują cały rok, a ich nałóg dotyczy konkretnego typu produktów: kosmetyków, gadżetów, ubrań czy sprzętów kuchennych. Zdarza się, że potrzeba kupowania pojawia się okresowo: w czasie świątecznych wyprzedaży lub zaraz po wypłacie. Czasem zakupoholikowi wystarczy zakup czegokolwiek – po powrocie do domu i tak rzecz wyląduje na dnie szafy i nie zostanie nigdy użyta, ponieważ liczy się jedynie moment zakupu. Według specjalistów, problem ten dotyczy głównie kobiet, ale możliwe jest, że to one częściej się do tego przyznają, a zakupoholizm występuje w podobnym stopniu u obu płci. Co ciekawe, status materialny nie ma tutaj żadnego znaczenia, a kompulsywne kupowanie lub tzw. window shopping, czyli robienie zakupów przez sklepowe witryny, zauważa się już u nastolatków. Rachunkami za ich lekkomyślne wydatki zostają obciążeni rodzice, a nierozsądne zakupy odbiją się negatywnie na budżecie całej rodziny.

Czy masz coś z zakupoholika?

Nałogowe zakupy mogą prowadzić do poważniejszych kłopotów finansowych, ale mogą również przyczynić się do rozpadu związku czy powstania rodzinnych sprzeczek. Dlatego ważne jest, aby rozpoznać u siebie pierwsze objawy zakupoholizmu, odpowiadając na kilka pytań:

  1. Zastanów się, w jakim nastroju robisz zakupy. Czy jesteś smutny/a? Być może, wydawanie pieniędzy jest dla Ciebie sposobem na poprawę samopoczucia, redukcję lęku czy radzenie sobie
    z codziennością.
  2. Pomyśl, ile czasu spędzasz w centrach handlowych lub buszując po stronach sklepów internetowych. Czy nie zaniedbujesz przez to swoich obowiązków i rodziny?
  3. Czy zdarzają Ci się obsesyjne myśli o kolejnych zakupach?
  4. Czy odczuwasz euforię robiąc zakupy, a po ich dokonaniu poczucie winy i wstydu?
  5. Czy zdarza Ci się kłamać na temat tego, ile wydałeś/aś pieniędzy na zakupy i ukrywać je potem przed otoczeniem?
  6. Czy kłócisz się z bliskimi, w związku ze swoimi wydatkami?
  7. Czy zaciągnąłeś/aś pożyczkę lub kredyt na zakupy, które były zbędne i nieplanowane?

Jeżeli na co najmniej dwa pytania odpowiedziałeś/aś twierdząco, to znak, że należy wprowadzić zmiany w Twoim podejściu do robienia zakupów, aby uniknąć poważniejszych konsekwencji związanych z zakupoholizmem. Ta przypadłość, mimo iż nie jest tak piętnowana społecznie jak inne uzależnienia, np. alkoholizm, hazard czy uzależnienie od narkotyków, to jednak jej skutki mogą być tak samo druzgocące, nie tylko dla portfela, ale i dla całej rodziny „chorującego”.   

Jak sobie radzić z nałogowym kupowaniem?

– Kiedy zakupoholik wyda wszystkie bieżące środki, na ratunek przychodzą mu karty kredytowe i pożyczki. To doskonałe źródło finansowania dla tych, którzy podczas jednej wizyty w centrum handlowym potrafią wydać całą wypłatę. Limit na karcie kredytowej może być uruchomiony „od ręki”, a pożyczkę w parabanku otrzymamy nawet w 15 minut. W korzystaniu z tych produktów nie ma nic złego, ale kupującemu nałogowo trudno jest spłacić zadłużenie, kiedy kolejne wypłaty przeznacza na zakupy. Wtedy pojawiają się problemy z płynnością finansową i terminowym płaceniem rachunków oraz regulowaniem innych, stałych należności. W takiej sytuacji, dłużnik może spotkać na swojej drodze eksperta z firmy windykacyjnej, a w skrajnych przypadkach zakupoholizm może nawet doprowadzić do wizyty komornika. Takie osoby będą chciały pomóc nam wyjść z kłopotów finansowych, ale nie warto w ogóle do nich doprowadzać – wyjaśnia Aneta Jastrzębska, ekspert Intrum. Jak pokazują dane, Polacy niestety zadłużają się coraz bardziej.  Według InfoMonitor oraz BIK, suma niespłaconych w terminie rachunków, alimentów, kredytów i pożyczek Polaków wyniosła pod koniec III kw. tego roku aż ponad 73 mld zł, czyli w trzy miesiące w naszym kraju przybyło prawie 2,4 mld zł zaległości i ponad 33 tys. niesolidnych dłużników. Aby nie dopuścić do rozwoju takich wydarzeń, jak podpowiada Aneta Jastrzębska, warto wprowadzić w życie kilka nawyków, które pomogą kontrolować wydatki, nie tylko zakupoholikom.

  1. Zawsze sporządzaj listę zakupów – pomoże Ci w kupieniu najpotrzebniejszych rzeczy, bez nabywania zbędnych produktów.
  2. Płać za zakupy gotówką – dzięki temu zobaczysz, ile pieniędzy naprawdę „ucieka” z Twojego portfela.
  3. Unikaj kupowania rzeczy przez Internet. Online łatwiej jest „zaszaleć” i przesadzić z wydatkami.
  4. Nie rób zakupów pod wpływem impulsu, np. w nocy czy będąc głodnym – w takim stanie rzadko myślimy racjonalnie.
  5. Unikaj obniżek i wyprzedaży, bo podczas nich kupujemy więcej niż planowaliśmy. Jeśli już zdecydujesz się pójść do centrum handlowego, przeznacz na zakupy tylko z góry ustaloną sumę pieniędzy.

2018-12-06 11:51
Najnowsze wiadomości z Najnowsze Wiadomosci
wczoraj 07:37 Zmiany w polityce podatkowej mogą doprowadzić do problemów całych branż
wczoraj 07:33 Opiekujesz się starszą osobą? Nie bój się prosić o pomoc!
wczoraj 07:24 Kacper Wróblewski dołączył do ORLEN Team
wczoraj 07:22 System Jakości Certyfikowany Produkt (CP) – co to znaczy?
2019-05-24 13:52 Filmowy finał „Koloratorium” – wielka gra o szkolne pracownie marzeń zakończona!
2019-05-24 13:46 Czy Prada stanie po stronie zwierząt i zrezygnuje ze sprzedaży futer?
2019-05-24 13:35 Mieszkańcy Mazowsza podzieleni w sprawie projektu CPK
2019-05-24 13:34 Schudłam i co dalej? Jak poradzić sobie z nadmiarem skóry na brzuchu?
2019-05-24 13:31 Mali i średni przedsiębiorcy zaniepokojeni podwyżkami VAT
2019-05-24 13:26 Są obawy o przyszłość transportu. Zbadaliśmy nastroje polskich przewoźników drogowych.
2019-05-24 13:25 Nosisz aparat? Zobacz, na co powinieneś zwrócić uwagę!
2019-05-24 13:23 O czym pamiętać w Dniu Mamy?
2019-05-24 13:22 PLEBISCYT i GALA „SERCE DLA ZWIERZĄT”
2019-05-24 13:21 Przyjaźni dla środowiska dzięki Wam
2019-05-24 13:20 Automatyczna wycena nieruchomości, czyli za ile realnie można sprzedać lub kupić mieszkanie
2019-05-24 13:09 Druga wieża The Warsaw HUB z wiechą
2019-05-24 08:11 Dyson wprowadza pierwszy, osobisty oczyszczacz powietrza Dyson Pure Cool Me™
2019-05-24 08:05 Finansowy portret MŚP w II kwartale 2019. Leasing pozostaje zewnętrznym narzędziem finansowym pierwszego wyboru dla MŚP w Polsce
2019-05-22 08:34 Są obawy o przyszłość transportu. Zbadaliśmy nastroje polskich przewoźników drogowych.
2019-05-22 08:31 Właściwy styl życia – klucz do zdrowej wątroby
Najnowsze wiadomości z Polska
dzisiaj 04:57 Wojna technologiczna
dzisiaj 04:57 Niedźwiedzie, czyli trzy spółki, którym grozi przecena akcji: Alior Bank, CD Projekt i LPP
dzisiaj 04:57 Byki tygodnia, czyli trzy spółki z szansami na zwyżki: Dino Polska, Grupa Azoty i Tauron Polska Energia
dzisiaj 04:57 Mieszany tydzień na GPW
dzisiaj 04:52 Odrzucić eugenikę
dzisiaj 04:20 Wybory do PE. Słowacja: SMER przegrywa pierwszy raz od 13 lat
dzisiaj 04:20 Sebastian Mikosz rezygnuje z kierowania Kenya Airways
dzisiaj 04:20 Zdecydowane zwycięstwo PiS wśród amerykańskiej Polonii
dzisiaj 03:44 Sondaż late poll z godziny 2.00: Powiększa się przewaga PiS
dzisiaj 03:37 Z odwagą głoście Chrystusa
dzisiaj 03:26 Joanna Scheuring-Wielgus poza Europarlamentem. Psia afera się zemściła
dzisiaj 03:26 Wybory do Europarlamentu 2019. Wyniki sondażowe mogą się jeszcze zmienić
dzisiaj 03:26 Wyniki wyborów do Europarlamentu 2019. Beata Szydło zdobyła najwięcej głosów
dzisiaj 03:26 Wybory do Europarlamentu 2019. Są zmiany, Konfederacja z mniejszym wynikiem
dzisiaj 03:05 Hegemon Jarosław Kaczyński [ANALIZA]
dzisiaj 02:26 Kiedy poznamy oficjalne wyniki wyborów w Polsce?
dzisiaj 02:26 Podział miejsc w europarlamencie. Wstępne wyniki
dzisiaj 02:26 Wstępne wyniki na Wyspach: Partia Brexitu wygrała wybory do PE
dzisiaj 02:26 DRK: Zatonął statek na jeziorze. Zginęło 30 osób
dzisiaj 02:19 Niemiecka prasa gorzko o du¿ych partiach. "Trac± znaczenie", "rachunek za zajmowanie siê sob±"
dzisiaj 02:19 W 2009 r. obieca³ przy Tusku, ¿e odda dietê. Teraz Konrad Berkowicz mo¿e zostaæ europos³em
dzisiaj 02:19 W USA Polonia wybiera³a PiS. W okrêgu chicagowskim mieli ponad 70 proc. g³osów
dzisiaj 02:19 Do przerwy 0:3. Opozycja le¿y na deskach, ale wojny z PiS-em jeszcze nie przegra³a [ANALIZA]
dzisiaj 02:19 Silvio Berlusconi wraca do gry. By³y premier dosta³ siê do europarlamentu
dzisiaj 02:19 Wybory do PE. Kolejny sonda¿ late poll: PiS wzmacnia swój wynik, wa¿± siê losy Konfederacji
dzisiaj 01:47 "Haarec" : izraelska delegacja, której przyjazd do Polski odwołał polski MSZ, i tak przyjechała. Ale po cichu
dzisiaj 01:47 Wybory do PE. Wstępne wyniki w Wielkiej Brytanii: zwycięstwo Partii Brexitu
dzisiaj 01:47 Wstępny podział miejsc w całym Parlamencie Europejskim. Chadecy na czele
dzisiaj 01:34 Wybory europejskie: do przerwy 1:0 dla PiS
dzisiaj 01:11 Ipsos: Wieś i małe miasta głosowały na PiS. Duże i średnie miasta na KE
dzisiaj 01:11 Podział miejsc w europarlamencie. Nowa prognoza
dzisiaj 01:11 Wyniki late poll: PiS 43,1 proc., KE 38,4 proc.
dzisiaj 01:11 Radosław Sikorski: PiS ma z kim przegrać
dzisiaj 01:11 Wstępne oficjalne wyniki wyborów do PE w Niemczech
dzisiaj 01:11 Pool position PiS przed wyborami do Sejmu i Senatu
dzisiaj 01:04 Wybory do europarlamentu 2019. Adrian Zandberg o wyniku Lewicy Razem: Mamy wiele do przemy¶lenia
dzisiaj 01:04 Wyniki do europarlamentu 2019. Sonda¿ late poll: PiS zwiêksza przewagê nad Koalicj± Europejsk±
dzisiaj 01:04 Trzecie wybory i trzeci historyczny wynik PiS. A Jaros³aw Kaczyñski wci±¿ nienasycony [ANALIZA]
dzisiaj 01:04 Wybory do europarlamentu 2019. Magdalena Adamowicz: od stycznia mia³am w sobie niesamowity spokój
dzisiaj 01:04 Wybory do PE. Wysoki wynik Konfederacji na Opolszczy¼nie, Wiosna przyci±gnê³a Dolny ¦l±sk
dzisiaj 01:04 Wybory do europarlamentu 2019. W Parlamencie Europejskim najwiêksze frakcje du¿o trac±
dzisiaj 00:30 Unia Europejska na plus. Gospodarstwa zyskały siłę napędową
dzisiaj 00:26 Adam Jarubas. Wiceszef PSL i były marszałek świętokrzyskiego jedzie do Brukseli
dzisiaj 00:26 Gitanas Nauseda nowym prezydentem Litwy
dzisiaj 00:26 Krzysztof Brejza: albo Wiosna będzie z nami, albo będzie "młotkiem"
dzisiaj 00:26 Wybory do europarlamentu. Jak głosowały kobiety, a jak mężczyźni?
dzisiaj 00:26 Magdalena Adamowicz: ludzie są największym moim skarbem, to jest nasz wielki sukces
dzisiaj 00:26 Wybory do Parlamentu Europejskiego [NA ŻYWO]
dzisiaj 00:26 Izraelska delegacja, której przyjazd do Polski odwołał polski MSZ, i tak przyjechała. Ale po cichu
dzisiaj 00:26 Wybory do europarlamentu. Jak głosowały Polki a jak Polacy?
Oglądać wiadomości z Polski na Facebook